Bitcoin

มีความจริงอยู่หนึ่งประการที่ใครๆก็รู้กันนั่นก็คือ Bitcoin มี Block ใหม่เกิดขึ้นโดยเฉลี่ยประมาณทุก ๆ 10 นาที และบางช่วงเราก็อาจต้องรอนานกว่านั้นเพราะ Block Time ของ Bitcoin มันเกิดจากการประมาณการซึ่งมันไม่แน่ไม่นอน ยิ่งถ้าหากว่าเราจะรอให้มันเกิดหลาย Confirmation ก็จะยิ่งนานเข้าไปใหญ่ คุณลองคิดดูนะ ถ้าวันหนึ่งผมเดินเข้าไปในร้านกาแฟเพื่อซื้อกาแฟ จากนั้นผมก็หยิบโทรศัพท์ขึ้นมา แล้วผมก็เปิด Lightning Wallet จากนั้นผมก็ Scan QR Code ละก็กดปุ่ม PAY … ติ๊ง! ⚡ แล้วพนักงานของร้านก็บอกว่าได้รับ Bitcoin แล้ว ทั้งหมดนี่ใช้เวลาเพียงไม่กี่วินาที เอ๊ะ… แต่เดี๋ยวนะ… Block ใหม่แม่งยังไม่เกิดเลยนี่หว่า 😂 แล้ว Transaction ของผมอยู่ใน Block ไหน? แล้ว Miner คนไหนขุดมัน? แล้ว Transaction ของผมที่จ่ายค่ากาแฟนี่ได้กี่ Confirmation แล้ว? เมื่อผมเปิด…

ตอนผมรู้จักคำว่า Blockchain ใหม่ ๆ ผมจำได้ว่ามันมักจะมาพร้อมกับ Diagram หน้าตาประมาณนี้ แล้วก็มีคำอธิบายประมาณว่า Blockchain คือเทคโนโลยีบัญชีแบบกระจายศูนย์ ที่จัดเก็บข้อมูลเป็น Block และเชื่อมต่อกันด้วย Cryptography อืม…ก็นะ อ่านแล้วดูฉลาดขึ้นมาทันที แต่กูก็ไม่ได้เข้าใจอะไรเลย 😂 และคำถามก็ยังคงวนเวียนอยู่ในหัวของผมว่า Blockchain คืออะไร? ข้างใน Blockchain มันมีอะไร? แล้วมันเอา Block มาต่อกันได้ยังไง? ใครเป็นคนต่อ? ใครเป็นคนเก็บ เก็บไว้ที่ไหน? แล้วทำไมคนชอบพูดว่า Blockchain นั้นไม่สามารถแก้ไขข้อมูลย้อนหลังได้? แล้วถ้ากูเปิด Notepad ขึ้นมาแล้วเขียน Block #1 Block #2 Block #3 แล้ววาดลูกศรต่อกัน… นี่คือ….กูสร้าง Blockchain แล้วหรือยังวะ? ตอนผมเริ่มศึกษา Bitcoin จริง ๆ ผมถึงเริ่มรู้สึกว่า บางทีเราอาจเรียนเรื่อง Blockchain ผิดทางกันมาตั้งแต่แรก ซึ่งเวลาที่มีใครสักคนจะสอนวิธีการทำงานของ…

ครั้นนึกถึงตอนผมเป็นมือใหม่แล้วเพิ่งเริ่มได้สัมผัสกับ Bitcoin ซึ่งในช่วงเวลานั้นผมเข้าใจเรื่อง Address ง่ายมากครับ 1.เปิด Wallet 2.กด Receive Application ของ Exchange มันก็โยนตัวหนังสือยาว ๆ มาให้ชุดหนึ่ง ซึ่งจะมีหน้าตาประมาณนี้ bc1q… พร้อม QR Code ยึก ๆ ยือ ๆ อันนึง จากนั้นผมก็ทำการ Copy แล้วส่งให้คนที่จะโอน Bitcoin มาให้ จบข่าวในพระราชสำนัก… Bitcoin Address ก็คงเหมือนเลขบัญชีธนาคารนั่นแหละ ง่ายชิบหาย 😂 จนวันหนึ่งผมเริ่มสังเกตว่า… ทำไม Address ของบางคนขึ้นต้นด้วย 1 บางอันขึ้นต้นด้วย 3 แต่ของผมแม่งเสือกเป็น bc1q แล้วหลัง ๆ ดันมี bc1p โผล่มาอีก อ้าว…อี่ยังวะ ? แบบใด๋ ? ตกลงแล้ว…

นึกย้อนกลับไปในตอนผมเริ่มซื้อ Bitcoin ใหม่ ๆ ผมก็ซื้อจาก Exchange เหมือนคนทั่วไปนี่แหละ จุดเริ่มต้นมันก็มาจาก สมัคร Account ก่อนเลย ละก็ KYC (ถ่ายรูปบัตรประชาชน ละก็ หันซ้าย หันขวา อ้าปาก พยักหน้า กระพริบตา) จากนั้นก็โอนเงินบาทเข้าไป ละก็เลือก BTC จากนั้นก็กด Buy แล้วมันก็ขึ้นที่หน้าจอก็ว่า 0.01 BTC โอเค๊… กูมี Bitcoin แล้ว ง่ายดี 😂 แต่พอศึกษาไปเรื่อย ๆ ผมก็เริ่มได้ยินประโยคหนึ่งซ้ำแล้วซ้ำอีก นั่นก็คือ Not Your Keys, Not Your Coins ตอนแรกผมก็คิดว่า Bitcoin ก็อยู่ใน Account กูนี่หว่า ชื่อก็ชื่อกู Password กูก็รู้ 2FA ก็อยู่ในมือถือกู แล้วทำไมมันถึงไม่ใช่…

จากบทความที่แล้วเราคุยกันเรื่อง Bitcoin Full Node ซึ่งมีประโยคนึงที่ผมเขียนเอาไว้ว่า Miner มีหน้าที่เสนอ Block เข้ามา ส่วน Node มีหน้าที่ตรวจการบ้าน ฟังดูง่ายดี… แต่คำถามก็คือ แล้วพวก Miner มันไปเอา Block มาจากไหนกันวะ? เวลาเราเห็นภาพของ Bitcoin Mining ที่เจอกันบ่อย ๆ ก็คงจะเป็นโกดังใหญ่ ๆ ที่มีเครื่อง ASIC วางเรียงกันเป็นร้อยเป็นพันเครื่อง พัดลมหมุนติ้วๆๆเสียงดังชิบหายยังกับเครื่องบิน Jet มิหนำซ้ำยังแดกไฟยังกับเป็นโรงงานอุตสาหกรรม แล้วไอ้เครื่องพวกนี้มันกำลังทำอะไรกันอยู่กันแน่? มันกำลังแก้สมการคณิตศาสตร์รึเปล่านะ? มันกำลังถอดรหัส Bitcoin รึเปล่านะ? มันกำลังตรวจ Transaction รึเปล่านะ? หรือมันกำลัง “ขุด” Bitcoin เหรียญใหม่ๆให้มันกระเด้งออกมาจาก Blockchain เหมือนคนขุดทอง? ตอนผมเริ่มศึกษา Bitcoin ใหม่ ๆ ผมก็เคยเข้าใจประมาณนั้นเหมือนกัน ผมคิดว่าคงมีโจทย์คณิตศาสตร์ยาก ๆ สักข้อ แล้ว…

ในบทความที่แล้วเราเพิ่งคุยกันเรื่อง Digital Signature ว่า Bitcoin สามารถตรวจสอบได้ว่า Transaction นึงนั้นมี Signature ที่ถูกต้องหรือไม่? โดยที่เจ้าของ Private Key ไม่ต้องเอา Secret Key ของตัวเองออกมาเปิดเผยให้ใครเห็นเลยแม้แต่คนเดียว มันก็…ฟังดูดีนะครับ แต่พอผมคิดต่อไปอีกนิดนึงแล้ว มันเสือกมีคำถามหนึ่งโผล่ขึ้นมาในหัว แล้วใครเป็นคนตรวจสอบวะ? ใครที่เป็นคนบอกเราว่า Signature อันนี้ถูกต้อง? ใครเป็นคนบอกว่า UTXO ที่กำลังจะถูก Spend นี้มีอยู่จริง และมันยังเป็น UTXO ที่ไม่เคยถูกใช้ไปแล้ว? ใครเป็นคนบอกว่า Transaction นี้ไม่ได้ถูกเสกเพิ่มขึ้นมาจากอากาศ? แล้วถ้าวันหนึ่ง Miner เสือกบอกว่า “กูขุด Block นี้ได้แล้วนะ” ใครเป็นคนบอกว่า Block ที่มันขุดมานั้นถูกต้องตามกฎของ Bitcoin? ถ้าคำตอบของเราคือ “ก็ Server กลางของ Bitcoin ไง” งั้นเราก็มีปัญหาแล้วล่ะ เพราะถ้ามี Server กลางสักเครื่องเป็นคนบอกทุกคนว่าอะไรของจริง…

Digital Signature คืออะไร? ถ้าผมบอกคุณว่า… ผมสามารถพิสูจน์กับคนทั้งโลกได้ว่า “ผมมี Private Key ของแท้” โดยที่… ผมไม่ต้องเอา Private Key ให้ใครดูเลยแม้แต่นิดเดียว คุณจะเชื่อมั้ย? หรือคุณอาจถามว่า : “แล้วกูจะรู้ได้ยังไงว่ามึงมีของจริง?” 😂 นี่แหละครับคือหนึ่งในความมหัศจรรย์ของ Cryptography ที่ Bitcoin ใช้ ในบทความก่อนหน้าเรื่อง Private Key คืออะไร? ทำไมคนที่ถือ Key ถึงควบคุม Bitcoin ได้? เรารู้แล้วว่า Private Key ไม่ใช่ Password และ Bitcoin ก็ไม่ได้ถูกเก็บอยู่ใน Private Key Private Key คือ Secret ที่สามารถนำมาใช้สร้างหลักฐานทาง Cryptography เพื่ออนุญาตให้เราทำการ Spend Bitcoin ตามเงื่อนไขที่กำหนดไว้ได้อย่างสบายใจ ซึ่งอีหลักฐานที่ว่านี้คือสิ่งที่เรียกว่า :…

“แล้วใครมีสิทธิ Spend UTXO ก้อนนั้น?” นี่คือคำถามที่เรียกได้ว่าเด็ดดวงที่สุดในปฐพี Private Key คืออะไร? ถ้าผมตอบแบบสั้นที่สุด… มันคือ ความลับ ที่ทำให้คุณสามารถสร้างหลักฐานทางคณิตศาสตร์ เพื่ออนุญาตให้ Bitcoin ของคุณเอาไป Spend ได้ แต่เดี๋ยวก่อน… ประโยคนี้มีอะไรแปลก ๆ อยู่หนึ่งอย่าง ผมไม่ได้พูดว่า : Private Key คือรหัสผ่านของ Bitcoin และผมก็ไม่ได้พูดว่า : Private Key คือที่เก็บ Bitcoin เพราะจริง ๆ แล้ว… Bitcoin ไม่ได้สิงอยู่ใน Private Key ของคุณ มันไม่ได้อยู่ใน Hardware Wallet ด้วยนะ ไม่ได้อยู่ในมือถือด้วยนะ ไม่ได้อยู่ใน Trezor ด้วยนะ และไม่ได้อยู่ในกระดาษที่คุณเขียน Seed Phrase เก็บเอาไว้นะ Bitcoin อยู่บน…

UTXO คืออะไร? ถ้าคุณเพิ่งเริ่มศึกษา Bitcoin คำนี้อาจฟังดูเหมือนศัพท์เทคนิคที่เข้าใจยาก แต่จริง ๆ แล้ว UTXO คือหนึ่งในแนวคิดพื้นฐานที่สุดของ Bitcoin และถ้าคุณเข้าใจมัน คุณจะเริ่มเห็นทันทีว่า Bitcoin ทำงานแตกต่างจากบัญชีธนาคารที่เราใช้กันทุกวันอย่างไร ถ้าผมถามคุณว่า… “ตอนนี้คุณมีเงินอยู่ในบัญชีธนาคารเท่าไหร่?” คุณอาจเปิด Mobile Banking ขึ้นมา แล้วตอบว่า ฉันมีเงินอยู่ 50,000 บาท ก็โอเค๊ นั่นมันง่ายมาก เพราะระบบธนาคารทำให้เราคุ้นเคยกับสิ่งที่เรียกว่า Account Base Balance แน่นอนว่าธนาคารมีบัญชีของคุณที่เป็นระบบฐานข้อมูล Databaseและในบัญชีนั้นมีตัวเลขเขียนเอาไว้ว่า นาย A มีเงิน = 50,000 บาท ถ้าคุณโอนให้ Bob 10,000 บาท ระบบก็ทำหน้าที่หักลบตัวเลขออกประมาณว่า: นาย A เหลือยอดเงินในบัญชีคือ : 50,000 → 40,000 บาท และนาย Bob ก็จะมียอดเงินเพิ่มขึ้นเป็น…

เคยสงสัยไหมว่า ตอนที่เรากด Send Bitcoin ใน Wallet จริง ๆ แล้วเบื้องหลังมันกำลังทำอะไรอยู่? ถ้าวันหนึ่งไม่มี Wallet ให้ใช้ไม่มีปุ่ม Send ให้กดไม่มีหน้าจอสวย ๆ มาคอยจัดการทุกอย่างให้เรา… เรายังสามารถสร้าง Bitcoin Transaction ขึ้นมาเองได้ไหม? คำตอบคือ ได้ บทความนี้เราจะลองถอด Wallet ออกทีละชั้น แล้วสร้าง Bitcoin Transaction “ด้วยมือเปล่า” ตั้งแต่การเลือก Tools ที่เราจะใช้, กำหนดว่าจะส่งมันไปที่ไหน, สร้าง Transaction ขึ้นมา ไปจนถึงการเซ็น Transaction ก่อนส่งออกไปยัง Bitcoin Network เป้าหมายไม่ใช่การทรมานตัวเองด้วยการทำสิ่งที่ Wallet ทำให้เราได้ภายในไม่กี่วินาที 😆 แต่คือการเปิดฝากระโปรงดูว่า Bitcoin ทำงานอย่างไรจริง ๆ เพราะเมื่อคุณสร้าง Transaction เองได้สักครั้ง คำว่า UTXO, Input,…